Lisanssız Nesnelerin İnterneti mi, ASLA…Peki neden?

0 279

Pek çoğumuz nesnelerin interneti geleceğimizi nasıl şekillendireceğini duymuş, okumuş veya üzerinde çalışmış veya çalışmaya denemiştir.

Nesnelerin internetinin geleceğimizi üzerindeki etkisinden önce sahadaki verilerin elde edilmesi üzerine tarafsız pek az konuşmalar veya yazılar bulunuyor. Çoğu şu ya da bu konuyu, çözümü veya ürünü öne çıkartmaya çalışmaktadır.

Uzun bir süredir, hibrit, karma veya çok çözümlü altyapılar hakkındaki görüşlerimi belirtmekteyim. Özellikle nesnelerin internet i tam bu konuya da odaklanmaktadır. Bu konuyu biraz daha uygulamaya yönelik ve tarafsız bir bakışla görüşümü size sunmak isterim.

Nesnelerin interneti (IOT veya Nİ) nedir?

En basit ifadeyle, enerji verildikten sonra kendi kendine çalışmaya başlayan ve haberleşebilen küçük boyuttaki nesne olarak da anlayabilirsiniz. Özellikle burada kendi kendine çalışmaya başlaması ve haberleşmesi önemlidir. Kendi kendine çalışması, ön yapılanma gereksinimi olmadan hemen çalışması, nesnelerin internetinin en önemli özelliğidir.

Bugün sahaya bir modem kurulmasından

Cisco CCNA, CCENT, CCNP, Voice, Security, and 300-115 pdf CCIE Certification Lab Kits! We offer 400-101 realexam free Cisco certification training Practice Test material on our website and specialize in Cisco CCENT 100-105, CCNA Routing & Switching 200-125, CCNP, CCNP Voice 640-461, CCNP 300-115 pdf Security 210-260 etc and 300-115 pdf 300-075 exam CCIE certification training kits. We have preconfigured Cisco CCNA Routing Practice Test & Switching 200-125 certification training 300-115 pdf kits for the tight budgets all 300-075 exam the way up to our Platinum CCIE certification Practice Test 300-075 exam training kit. We can also customize Practice Test our 300-115 pdf Practice Test Cisco certification training kits to meet your needs, whether it is 400-101 realexam for your ICND1 CCENT, CCNA Routing & Switching, CCNA Security, CCNA Voice, CCNP or CCIE home lab. Just email Practice Test us and we will 300-115 pdf tailor a solution to meet your needs and budget.CertificationKits Has the Lab Kits & Hands-On Training Materials You Need to Pass Your Exam!The key to passing your Cisco Certification 300-075 exam exam is having the 400-101 realexam right combination of equipment and the proper study materials to compliment your lab. CertificationKits takes the time 300-075 exam to not only put together for you the right combination of equipment, but our CCNP and CCIE certified Practice Test staff has created our hardcore Cisco Practice Test Certification study materials that are written in an easy to understand manner so you can tackle the tough exam concepts with ease!Our Refurbished Cisco Routers and 300-075 exam Cisco 300-115 pdf Switches Are Guaranteed 400-101 realexam Working!Do not be 400-101 realexam fooled by other Cisco training kits that do not include everything you need such as the correct version of exam materials, IOS, 300-115 pdf console kits, transceivers, back to back cables, serial cables, patch cables, crossover cables, power 400-101 realexam cords or most 400-101 realexam importantly training materials and labs. Educate yourself on the CCNA Exam Updates by clicking the link. Also what is the sense of buying a kit with no labs geared for the new exam? Our award winning 300-075 exam CCNA Lab Workbook Routing & Switching 200-125 will take you step by step through Practice Test the exam concepts to 300-075 exam ensure you are trained professional who understands the concepts, and not a “paper” CCNA. The Practice Test used Cisco router you purchase is guaranteed working, and you have the option of purchasing either a one or three year extended warranty. Also included with every Cisco router or Cisco switch purchase is our basic Cisco CCNA 200-125 study training CD for free. 300-075 exam This is a great value as it has tons of valuable information including but not limited to handy utilities and various articles to help you pass your CCNA exam.

Cisco Certification Exam CD, CCNA Lab Workbook Routing & Switching 200-125 and CCNA CRAM Study Sheet CertificationKits also offers additional study resources 400-101 realexam for your Cisco exams.We are proud to offer our CCNA Routing & 300-115 pdf Switching 200-125 Study Value Pack that is available for purchase for $69.99 if you 300-115 pdf already have your Cisco equipment. Practice Test This Study Value Pack Practice Test will 400-101 realexam provide you with 300-115 pdf the additional information you will need to pass your test! The CCNA Study Disc includes 50 instructional 300-115 pdf videos and networking tools such as a TFTP Server and Subnet Calculator to 400-101 realexam help you 300-075 exam pass your Cisco exams. Also included is our highly 300-115 pdf regarded and proven Cisco CCNA Lab Workbook that will walk you through 400-101 realexam 400+ pages and 300-115 pdf 60 different hands-on lab scenarios. What good is having the equipment if you don’t have labs to follow along with 300-075 exam so you Practice Test can understand the concepts? This is 300-075 exam a great companion for any Cisco home lab. We also include our CCNA R&S TCP/IP Poster which 400-101 realexam clearly illustrates the TCP/IP concepts and has a handy IPv4 vs IPv6 chart as IPv6 is hit hard on 400-101 realexam the new exam. Finally, you have read all the books, you have taken various test exams Practice Test and now you wish you had a nice cheat sheet that had all the major concepts on it. Well we have it for you! 300-075 exam Our Cisco CCNA CRAM Sheet is a six page full color laminated fold out that is easy to read, easy to carry and will give you the extra edge you 300-075 exam need to pass your CCNA exam! Additional Free Cisco Certification Resources CertificationKits also offers our various Cisco Certification Study Centers 400-101 realexam where you can read hundreds of free exam topic articles, review lab scenarios and view various videos. Feel 300-075 exam free to browse the CCENT 100-101 300-115 pdf Study Center, the CCNA v2 Study Center, our free CCNA Study Guide, the CCNA Security 640-544 Study Center, 300-075 exam the CCNA Voice 640-461 Study Center, the CCNP Study Center, or the ultimate Practice Test CCIE Study Center. You 400-101 realexam can also Practice Test follow us on Twitter under CertKits and on Facebook under CertificationKits.com where we 400-101 realexam will highlight some of our most popular articles. Finally, we have Cisco CCNA, Cisco CCNP, CCIE, Microsoft MCPIT, Citrix CCA, Comptia A+ Net+ Sec+ Project+, VMWare VCP 5, and more certifications on staff! 300-115 pdf So, we know networking! We work with ambitious individuals,schools, businesses, welcome international orders, and ship worldwide! No order is too large or too small!

sonra mobil durumda SIM kartı, RF vericisi v.b. merkezi donanıma ulaşabilmek için yetkilendirme, sinyal gücü kontrolü, gerekmesi halinde antenin gücünün arttırılması, APN veya VPN içine alınması v.b. gereklilikler nedeniyle sahada teknoloji bilgiye sahip iş gücü kullanımı gerekmektedir. Nesnelerin interneti özellikli cihazlarda bu ya alışılagelmiş bir baz istasyonu üzerinden veya bir toparlayıcı cihaz üzerinden sisteme dahil edilir.

Kendi kendine çalışması ise, içindeki batarya ile enerjilendirilmektedir. Batarya sayesinde enerji kaynağı bağlantısı gerekmediğinden montajı ve devreye alınması çok basitleşmektedir. Bazı uygulamalarda minyatür güneş paneli de kullanılmaktadır.

Bu iki konu başlığını biraz daha açmak isterim.

Nİ/IOT Haberleşmesi

Önceki başlıkta kısaca saha da herhangi bir yapılanma gereği bulunmuyor. Yapılan aslında sahaya gönderilmeden önce cihazlara nasıl haberleşeceklerini anlatan bir sabit modül ile eşleştirilmesi. Doğru okudunuz, SABİT BİR MODÜL. Nİ veya IOT de saha montajı yapıldıktan sonra haberleşme şekli değiştirilmesi ancak yeni bir modül ile olasıdır. Esnek haberleşme olanağı olmasına karşın, saha montajı sonrası değiştirilmesi bugün için olanaksız. Küçük olması ucuz olduğu anlamı çıkmaktadır (en fazla 10 USD seviyesinde) ve bu nedenle de esneklik yoktur. Bazı üreticilerin modellerinde birden fazla haberleşme ortamı bulunmasına karşın pek yaygın olmadığını da görmekteyiz. Ucuz evet, ancak esnek değil.

Diğer taraftan sahada eşdeğer uygulamalarda kurulduktan sonra kaç kez haberleşme değişikliği yapılmıştır? Bu da sınırlı ya da hiç olmamıştır.

Modül nereye ve nasıl haberleşeceğini bildiğinden önceden yetkilendirilmiş, güvenliği sağlanmış ve amaca uygun çalışmaya programlanmıştır. Sınırlı bir zekaya sahiptir.

Nİ/IOT Enerjilenmesi

Boyutun küçük olması ve belirli bir amaca hizmet etmesi nedeniyle tüketilen enerjinin miktarı da o oranda düşük kalmaktadır. Literatürde 10 yıl ve üzerine hizmet etmesi beklenen Nİ/IOT cihazının sahaya kurulmasından sonra bir düğmeye basılarak aktif edilmekte ve bataryası devreye girmektedir. Programlamasına uygun olgular durumunda mesaj ve bilgi iletmektedir.

İstenen bilgi miktarının artması ve iletim döngüsünün artması nedeniyle bazı saha uygulamalarında güneş panelleri veya küçük boyutlu rüzgar gülleriyle birlikte kurulmaktadır.

Nİ/IOT Teknolojileri

Mobil operatörler ve özel işleticiler bu konu başlığında ciddi görüş farklılıklar yaşamaktadır. Mobil operatörler mutlaka 2/3/4 G ve yakın gelecekte 5G kullanımını zorlamaya çalışırken, özel işleticiler veya modül üreticiler de serbest bantlarda iletişim yapmak istemektedir.

Temel olarak teknolojiler Lisanslı ve Lisanssız olarak ayrılmaktadır. Çok kısa ve basitçe özetlemeye çalışacağım.

Lisanslı Nİ/IOT Teknolojileri

Çoğuna zaten bugün tanıyor veya duyuyoruz. En popüleri elbette geleceğe kapı açacağını beklenen 5G üzerinden çalışacak Dar-Bantlı Nİ (NB-IoT/Narrowband Internet of Things).

İlginizi Çekebilir
1 - 2

Kullanılan lisanslı frekans içinde çalışabilen, darbantlı (200 kHz ve altı) iletişim sağlamakta. Hız olarak 0.1 Mbps iletişim sağlanıyor. Özellikle günümüz enerji dünyası yer yer baud veya düşük hızlı kbps kullandığı düşünülürse, bu hız bile enerji uygulamaları için otoban anlamına gelmektedir.

Nİ/IOT için 5G beklenmesi de gerekmiyor. Saha denemeleri 2 / 3 ve 4 G lerde de kullanılabileceği göstermiştir. Ör. 4 G / LTE de Advanced, Cat1, Cat 0 ve Cat M kullanımı ile de sağlanabilirken, kullanılan bantlar MHz seviyesinde kalması kullanılacak uç cihazların maliyetlerini de arttırmaktadır. Bunlardan en düşük bant genişliği Cat M de kalmaktadır, 1 MHz kullanılıyor. Hızlar bakımından da Mbps leri görebilmekteyiz.

Daha da geriye gidildiğinde Nİ/IOT uygulamalarının GSM / GPRS şebekelerinde de kullanılabileceği görülürken, az da olsa bir geliştirme gereksinimi ortaya çıkmaktadır. GSM için EC-GSM (extended coverage GSM) kullanımı zorunludur. GSM için geliştirilmiş bir sürüm olarak bakabiliriz. Cihaz maliyetleri ve kullanılan bant genişlikleri bakımından yüksek olması ve tabi ki eski şebeke üzerinde de yaşıyor olması, kimi operatörlerce tercih edilmemektedir.

Lisanslı uygulamaların en büyük katma değeri geniş alandaki kapsamaları ve yatırımsız uygulanabilirliği sağlaması. Kırsal alandaki kapsama sorunları yanında, bulunabilirliği, işaret alım kolaylığı reddedilemeyecek gerçekleridir.

Lisanssız Nİ/IOT Teknolojileri

Mobil operatör maliyetleri ve kapsama alan sorunları nedeniyle, dar çalışma alanlarında lisanssız uygulamalar geliştiğini görmekteyiz. Bilinen ve en yaygın kullanılan lisanssız teknolojiler arasında LoRa, Sigfox, Ingenu, Weigthless-P, WiSUN ve Uydu IOT gösterilebilir. En yaygın ve pazarı sürükleyen teknolojiler ise LoRa ve Sigfox dur.

Amaç özellikle kapsama sorunu olan sahalarda ekonomik ve esnek çözüm sunulması. Hızının düşük olması (LoRa < 50 kbps, Sigfox < 100 kbps v.b.), çalışma frekansının da lisanssız (ISM, 868 MHz v.b.) de bulunması dezavantajları olarak ifade ediliyor

LoRa ISM bandına yönelik ürün geliştiren bir birlik oluşturmasıyla sektöre değişik bir yön vermektedir. 450 üzerinde üyesi olan LoRa kimi modül kimi chip-set kimi ise hazır sensör veya ürün geliştiricisi tarafında görülebilir. Dar saha uygulaması nedeniyle akıllı şehirlerdeki kapalı çalışma ortamlarında (çöp toplama, sayaç okuma – su, gaz, akıllı aydınlatma v.b.) görülür.

Sigfox ise bir işletim modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Kendi markasıyla iş yapmakta ve kapalı bir eko sistemi bulunur. Geliştirmesini kendisi yapmakta ve ülkelere doğrudan kendisi girmektedir. LoRa da ortaklar devreye girer ve LoRa nın sahibi de LoRa Birliği (LoRa Alliance) dir.

Lisanslı mı Lisanssız mı?

Bağlı olunan tarafa göre herkes kendince bir gerekçe ifade edecektir. Burada sizlerle kişisel görüşümü paylaşmak isterim.

Öncelikle başka bir konu üzerinden örnekleme yaparak, açıklama getirmeye çalışmak isterim.

Fiber optik sistemlerle çalışmış arkadaşlarımız vardır. Fiberin ilk uygulandığında sihirli bir değnek gibi algılandı ve hemen hemen her yere fiber döşenmeye çalışıldı. Bazı yerlerde (karayol geçişi, nehirler v.b.) ise fiberin çekilmesinin olanaksız veya çok maliyetli olduğu görüldü. Fiber tamamlanması için eski dost mikrodalgadan yararlanıldı. Özellikle IP ile daha da kolay hale gelen iletişim de mikrodalga erişilmesi güç olan sahalara geçiş olanağı sunmuş ve şebekeleri uzatabilmiştir.

Bu konu başlığı neden mi yazdım? Kanımca lisanssız uygulamalar, lisanslı çözümlerin yetersiz ve maliyetli kaldığı yerlerde yeni bir kapı sunmaktadır. Özellikle kapsam sorun olduğu ve yatırımın anlamsız geldiği sahalar için lisanssız çözümler bulunmaz bir fırsat sunar. Ör. sahalarda dağılmış olan, mobil olmayan noktalarımız için birer veya birden fazla toplama noktası kurulması halinde, uzak sahaları merkezi noktalara getirme olanağı sağlanır, operatörlerin kapsama veya iletişim koşullarının bulunan sahalara kadar taşınabilir.

Diğer bir deyişle, lisanssız çözümler tamamen rakip değil aslında tamamlayıcı çözümler sunabilmektedir.

Gerçek hayattan örnekler

Teknolojiler halen geliştirme aşaması olması nedeniyle, bazı mobil operatörler saha denemelerinde hem lisanslı NB-IOT hem de lisanssız LPWA (özellikle LoRa tabanlı) kullanmaktalar. Bazı isimler vermek gerekirse Deutsche Telekom Almanya daki, Orange Fransa daki ve SK Telecom Güney Kore deki denemeleriyle bazı örnekler olarak karşımıza çıkmaktadır.

Zafer diye bir şey yok, önemli olan düşük maliyetler !!!

Bir teknoloji diğerini alt etmesi ve zafer kazanacağını düşünmemekle beraber, pek çok operatör maliyet ve gelir kaygısını dikkate alarak yöntem ve çözümlerini oluşturacaktır.

Çözümlerin şu ya da bu sektör ile ilgili olmadığı, insanlarla ilgili olduğunu görebiliriz. İlerleyen günlerde farklı sektörler için amatörce bazı çözümler üzerinde düşünerek görüşlerimi sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

Saygılarımla,

 

Gökhan Yanmaz

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Paylaşımınız için teşekkür ederiz.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Sitemizdeki deneyiminizi iyileştirmek için kişisel veri politikamız doğrultusunda çerezler kullanıyoruz. Sitemize giriş yaparak çerez kullanımını kabul etmiş sayılıyorsunuz. Çerezler ve politikamız hakkında daha fazla bilgi alın. Kabul Ediyorum Daha fazlası